Nadmierne pocenie się, czyli nadpotliwość (hiperhydroza), to problem, który może dotyczyć nawet 5% populacji. Choć wiele osób wstydzi się o nim mówić, współczesna medycyna oferuje coraz skuteczniejsze metody leczenia.
„Nadpotliwość może prowadzić do problemów emocjonalnych i społecznych, zaburzeń psychicznych oraz upośledzenia aktywności zawodowej i czynności życia codziennego” – podkreśla
dr n. med. Jakub Sazanów-Lubelski.
Skąd się bierze nadpotliwość?
Możemy wyróżnić dwa główne typy hiperhydrozy:
- pierwotną – zazwyczaj ujawnia się już w dzieciństwie, dotyczy głównie pach, dłoni, stóp i twarzy; jej przyczyną jest prawdopodobnie nadaktywność układu nerwowego,
- wtórną – pojawia się w wyniku innych chorób (np. nadczynności tarczycy, cukrzycy, chorób neurologicznych), stosowania leków czy zmian hormonalnych.
Jak diagnozuje się problem?
Aby postawić diagnozę, lekarz posługuje się:
- skalą HDSS (Hyperhidrosis Disease Severity Scale), która ocenia wpływ potliwości na codzienne życie,
- testem Minora (próba jodowo-skrobiowa),
- metodą grawimetryczną – pomiarem ilości wydzielanego potu.
„Podczas diagnozowania nadpotliwości w pierwszej kolejności należy ustalić jej typ – pierwotny lub wtórny” – zaznacza dr Sazanów-Lubelski.
Nowoczesne metody leczenia
Leczenie nadpotliwości można podzielić na trzy główne grupy:
1. Leczenie miejscowe
- Antyperspiranty z solami glinu – uznawane za najskuteczniejsze dostępne środki tego typu.
- Glikopirolan – lek w formie kremów lub chusteczek, zatwierdzony przez FDA, dostępny także w Polsce.
„Produkty zawierające heksahydrat chlorku glinu są obecnie uznawane za najskuteczniejsze dostępne antyperspiranty”.
2. Leczenie ogólne
- Leki antycholinergiczne (np. oksybutynina, glikopirolan) – zmniejszają pobudliwość układu nerwowego odpowiedzialnego za pocenie.
- Leki β-adrenolityczne – pomocne u osób, u których nadpotliwość nasila się w sytuacjach stresowych.
3. Leczenie zabiegowe
- Toksyna botulinowa (Botox) – skutecznie blokuje wydzielanie potu, zwłaszcza w okolicach pach.
- Jonoforeza – zabiegi z użyciem prądu, dostępne także w wersji domowej.
- Laseroterapia, mikrofale, radiofrekwencja mikroigłowa – nowoczesne metody niszczące gruczoły potowe.
- Chirurgia (sympatektomia, usunięcie gruczołów) – stosowana tylko wtedy, gdy inne sposoby zawodzą.
„Sympatektomię zaleca się jedynie w przypadkach szczególnych, po wyczerpaniu innych możliwości terapeutycznych i po dokładnym omówieniu problemu z pacjentem”.
Wsparcie psychologiczne i naturalne sposoby
Warto pamiętać, że nadpotliwość często obniża samoocenę i wpływa na kontakty społeczne. Dlatego lekarze zalecają także konsultacje psychologiczne.
Podsumowanie
Nadpotliwość to schorzenie, które nie tylko powoduje dyskomfort, ale może też znacząco wpływać na jakość życia. Dobra wiadomość jest taka, że dostępnych jest wiele skutecznych metod leczenia – od prostych preparatów miejscowych, po nowoczesne zabiegi medycyny estetycznej i chirurgię.
Bibliografia
- Felini R, Demarchi AR, Fistarol ED i wsp. Prevalence of hyperidrosis in the adult population of Blumenau-SC, Brazil. An Bras Dermatol. 2009;84:361–366.
- Augustin M, Radtke MA, Herberger K i wsp. Prevalence and disease burden of hyperhidrosis in the adult population. Dermatology. 2013;227(1):10–13.
- Lis-Święty A. Nadmierna potliwość pierwotna – aktualne możliwości terapeutyczne. Dermatologia po Dyplomie. 2015;6:9–17.
- Kreyden OP, Burg G. Toxin treatment of sweat pearls. A review of the treatment of hyperhidrosis with a special view of a new therapy option using botulinum toxin A. Schweiz Med Wochenschr. 2000;130:1084–1090.
- De Moura Junior NB, das-Neves-Pereira JC, de Oliveira FRG i wsp. Expression of acetylcholine and its receptor in human sympathetic ganglia in primary hyperhidrosis. Ann Thorac Surg. 2013;95:465–470.
- Schlereth T, Dieterich M, Birklein F. Hyperhidrosis – causes and treatment of enhanced sweating. Dtsch Arztebl Int. 2009;106:32–37.
- Ban-Oganowska H i wsp. Ćwiczenia laboratoryjne z biochemii i chemii żywności. Wydawnictwo AE im. Oskara Langego, Wrocław 2006.
- Campanati A, Stamatis G, Kontochristopoulos G i wsp. Oxybutynin for the treatment of primary hyperhidrosis. Skin Appendage Disord. 2015;1:6–13.
- Lakraj AD, Moghimi N, Jabbari B. Hyperhidrosis: anatomy, pathophysiology and treatment with emphasis on the role of botulinum toxins. Toxins. 2013;5:821–840.
- Wachal K, Bućko W, Staniszewski R i wsp. Ocena subiektywnej skuteczności leczenia nadpotliwości kończyn górnych z zastosowaniem różnych metod. Post Dermatol Alergol. 2009;26:501–505.